ඇමරිකා ඒක්සත් ජනපදය සහ ඊස්රායලය විසින් ඉරානය ඉලක්ක කරගෙන ආරම්භ කළ සන්නද්ධ ක්රියාමාර්ග මේ වනවිට සිව්වන සතියට පිවිස තිබේ. එය දැන් මැදපෙරදිග කලාපය පුරා විහිදී යමින්, දේශපාලන, ආර්ථික සහ මානවීය අර්බුදයක් ලෙස පත්වී ඇත.
මරණ හා විනාශය වැඩිවෙමින්
ඉරානය තුළ පමණක් මරණ සංඛ්යාව 1,400කට අධික බව වාර්තා වන අතර, ඒ අතර ළමුන් 200කට වැඩි පිරිසක් සිටින බව සඳහන් වේ. ටෙහෙරානය ඇතුළු ප්රදේශ කිහිපයක්ම ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති ක්රියාත්මක කරමින් සිටින අතර, පිපිරීම් වාර්තා වෙමින් පවතී.
ඊස්රායලය තුළද මීට සමානවම විනාශයක් සිදුවී ඇති අතර, මිසයිල් හා ඩ්රෝන ප්රහාරවලින් නගර කිහිපයකට දැඩි හානි සිදුවී තිබේ.
70 වන ප්රහාර රැල්ල
ඉරාන හමුදා විසින් “70 වන ප්රහාර රැල්ල” ලෙස නම් කරමින් මිසයිල් සහ ඩ්රෝන ප්රහාර අඛණ්ඩව එල්ල කරමින් සිටී. එම ප්රහාර ගල්ෆ් කලාපයේ ඇමරිකානු හමුදා කඳවුරු සහ ඉස්රායෙල් ඉලක්ක කර ඇත.
කලාපය පුරා විහිදෙන ගැටුම
මෙම යුද්ධය දැන් ඉරානය සහ ඊස්රායලය අතරට පමණක් සීමා නොවී, බහරේනය, සවුදි අරාබිය, කුවේටය සහ ඒක්සත් අරාබි ඒමිරේටය වැනි රටවල්ද සෘජුවම බලපා ඇති තත්ත්වයක් බවට පත්වී ඇත.
බහරේන් පමණක් මිසයිල් 140කට අධික ප්රමාණයක් හා ඩ්රෝන 200කට වැඩි ප්රමාණයක් විනාශ කළ බව පවසයි. සවුදි අරාබියද විශාල ඩ්රෝන ප්රහාර රැල්ලක් පාලනය කර තිබේ.
තෙල් හා ආර්ථික අර්බුදය
ගල්ෆ් කලාපයේ තෙල් පහසුකම් ඉලක්ක කරමින් සිදු කරන ප්රහාර හේතුවෙන්, ලෝක වෙළඳපොළට දැඩි බලපෑමක් එල්ල වී ඇත. තෙල් මිල බැරලයක් ඩොලර් 112 ඉක්මවා ගොස් ඇති අතර, ලෝක ආර්ථිකයේ අනාගතය පිළිබඳ බියක් මතුවී තිබේ.
මීට අමතරව, හෝර්මුස් සන්ධිය (Strait of Hormuz) අවදානමට ලක්වීමත් සමඟ ගෝලීය නාවික ගමනාගමනයටද දැඩි තර්ජනයක් උද්ගතව ඇත.
ජාත්යන්තර බලපෑම්
බ්රිතාන්යය විසින් ඇමරිකාවට තම හමුදා කඳවුරු භාවිතා කිරීමට ඉඩ ලබාදීමත් සමඟ ගැටුම තවදුරටත් තීව්ර වී ඇත.
ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් පවසා ඇත්තේ, යුද්ධය “අඩු කිරීම” පිළිබඳ සලකා බැලුවද, යුද්ධ විරාමයකට එකඟ නොවන බවයි.
උත්සවයත් යුද්ධයේ සෙවන යට
ඉරානයේ ජනතාව ඊද් උත්සව සැමරුම් සිදුකළේ බෝම්බ ප්රහාර බියෙන් යුතුවය.
මෂ්හද් නගරයේ දේවස්ථානවල විශාල ජනකායන් එක්වූ අතර, එම අවස්ථා බොහෝවිට විරෝධතා බවට පත්වී ඇත.
යුද්ධය කෙරෙහි ලෝකය බලා සිටී
මෙම ගැටුම තවදුරටත් වර්ධනය වුවහොත්, සෘජු ඇමරිකානු භූමිකාවක් (ground troops) දක්වාත් යා හැකි බව විශ්ලේෂකයින් අනතුරු අඟවයි.
ඉරානය, ඉස්රායෙල් සහ ගල්ෆ් රටවල් අතර ඇති මෙම උණුසුම් තත්ත්වය, ලෝකයම බලපාන විශාල යුද්ධයකට පරිවර්තනය විය හැකි අවදානමක් ලෙස දැක්වේ.
මැදපෙරදිග තුළ දිනෙන් දින ඉහළ යන මෙම ගැටුම, සීමා නොවූ යුද්ධයක් වෙත ගමන් කරමින් පවතින අතර, එය මානවීය විනාශයක් පමණක් නොව, ලෝක ආර්ථිකය හා ගෝලීය ස්ථායීත්වය ද බරපතළ ලෙස කම්පනයට පත් කරයි.
යුද්ධය තවදුරටත් දිග හැරෙයිද, නැතහොත් දේශපාලන විසඳුමක් උදා වේද යන්න දැන් ලෝකයම නිරීක්ෂණය කරමින් සිටී.
