ලෝකයේ තෙල් ප්රවාහනයට අතිශය වැදගත් හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධිය නැවත විවෘත කර ඇති බව ඉරානය පවසන අතර, එය සැබෑවටම සුරක්ෂිතද යන්න පිළිබඳව තවමත් ලෝකය පුරා සැකසහගත තත්ත්වයක් පවතී. මධ්යපෙරදිග කලාපයේ පවතින යුද උණුසුමත් සමඟ මෙම සන්ධිය පිළිබඳව ගනු ලබන තීරණ ලෝක ආර්ථිකයටම සෘජුව බලපාන බැවින් සියලු දෙනාගේ අවධානය එය වෙත යොමු වී තිබේ.
ඉරාන විදේශ කටයුතු භාර අමාත්ය අබ්බාස් අරාග්චි පවසන්නේ වාණිජ නෞකා සඳහා සන්ධිය විවෘත කර ඇති බවයි. එහෙත් නෞකා නිශ්චිත ආරක්ෂිත මාර්ග ඔස්සේ ගමන් කළ යුතු බවත් ඔහු පවසා තිබිණි. මෙම ප්රකාශය කරනු ලැබුවේ ඇමරිකාව සහ ඉරානය අතර තාවකාලික සටන් විරාමයක් ක්රියාත්මක වන අතරතුරය. එම සටන් විරාමය අවසන් වීමට නියමිතව ඇත්තේ අප්රේල් 22 වැනිදා වන අතර, ඒ වනවිට තත්ත්වය යළිත් උණුසුම් විය හැකි බවට ද බිය පවතී.
එහෙත්, ඇමරිකානු ජනාධිපති ට්රම්ප් පවසන්නේ ඉරාන වරායන් වටා නාවික අවහිරය තවදුරටත් පවත්වාගෙන යන බවයි. ඔහුගේ මතය අනුව, ඉරානය සමඟ අවසන් ගිවිසුමක් ඇති වන තෙක් එම අවහිරය ඉවත් නොකෙරේ. ඒ අනුව, සන්ධිය “විවෘත” යැයි ප්රකාශ කළද, සම්පූර්ණ නිදහසක් පවතින බව පිළිබඳව සැකයක් පවතී.
නෞකා ගමනාගමනය නිරීක්ෂණය කරන ආයතන පෙන්වා දෙන්නේ, සන්ධිය විවෘත කර ඇති බව ප්රකාශ කළද එය හරහා ගමන් කරන නෞකා සංඛ්යාව තවමත් ඉතා අඩු බවයි. මෙයින් පෙනී යන්නේ වාණිජ නාවික සමාගම් තවමත් මෙම මාර්ගය භාවිත කිරීමට බියක් දක්වන බවයි.
මෙම තත්ත්වය හමුවේ යුරෝපීය රටවල් ද ක්රියාත්මක වී ඇත. බ්රිතාන්ය අග්රාමාත්ය කෙයා ස්ටාර්ම සහ ප්රංශ ජනාධිපති එම්මානුවෙල් මැක්රොන් එක්ව වාණිජ නෞකා ආරක්ෂා කිරීම සඳහා බහුජාතික නාවික මෙහෙයුමක් ආරම්භ කිරීමට සැලසුම් කරමින් සිටින බව සඳහන් කර ඇත. ඔවුන් අවධාරණය කරන්නේ මෙම මෙහෙයුම සම්පූර්ණයෙන්ම ආරක්ෂිත අරමුණු සඳහා පමණක් වන බවත්, සටන් කටයුතු සඳහා නොවන බවත්ය. රටවල් ගණනාවක් ද මේ සඳහා සහය දැක්වීමට සූදානම් වී ඇති බව ද ප්රකාශ වේ.
මේ අතර ප්රංශ ජනාධිපතිවරයා පෙන්වා දෙන්නේ, සන්ධිය වසා දැමීම හේතුවෙන් ලෝක ආර්ථිකයට දැඩි බලපෑමක් ඇති වූ බවයි. ජර්මනිය ද මෙම ජල මාර්ගයේ නිදහස් ගමනාගමනය ආරක්ෂා කිරීමට තම සහභාගීත්වය ලබාදීමට සූදානම් බව ප්රකාශ කර ඇත.
හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා ලෝකයේ තෙල් සැපයුමෙන් විශාල කොටසක් ප්රවාහනය වන බැවින්, එය වසා දැමීම හෝ සීමා කිරීම ගෝලීය ඉන්ධන මිල ඉහළ යාමට සෘජුව බලපායි. පසුගිය සති කිහිපය තුළ එය පැහැදිලිව දැකගත හැකි විය.
කෙසේ වෙතත්, ඉරානය ඇතුළු පාර්ශව කිහිපයකින් පරස්පර අදහස් පළවීමත්, ඇමරිකානු අවහිරය තවමත් ක්රියාත්මක වීමත් හේතුවෙන් මෙම සන්ධිය සම්පූර්ණයෙන්ම සුරක්ෂිතද යන්න පිළිබඳව තවමත් අවිනිශ්චිත තත්ත්වයක් පවතී. ඉදිරි දින කිහිපය තුළ ඇමරිකාව සහ ඉරානය අතර පැවැත්වෙන සාකච්ඡා මෙම ගැටලුවේ ඉදිරිය තීරණය කරන ප්රධාන කරුණක් වනු ඇත.
එතෙක්, ලෝක ආර්ථිකයම මෙම සමුද්ර මාර්ගයේ සිදුවන සෑම වෙනසක්ම අවධානයෙන් නිරීක්ෂණය කරමින් සිටින අතර, කුඩා සිදුවීමක් වුවද විශාල බලපෑමක් ඇති කළ හැකි තත්ත්වයක් පවතින බව පැහැදිලි වේ.
