ටයිෆූන් නෝල් සුළි කුණාටුව පසුගිය සති අන්තයේ චීනයට ගොඩබැසීමෙන් අනතුරුව එරට බලධාරීන් මුහුණ දී සිටින්නේ තවත් බරපතළ අභියෝගයකටය. එය ස්වභාවික ආපදා නොව, කෘත්රිම බුද්ධිය (AI) භාවිතයෙන් නිර්මාණය කරන ලද ව්යාජ වීඩියෝ සහ අසත්ය තොරතුරු වේ.
මෑත මාස කිහිපය තුළ චීනයේ ඇති වූ දැඩි ගංවතුර හා කුණාටු තත්ත්වයන් අතර සමාජ මාධ්ය ජාල ඔස්සේ සංසරණය වූ ව්යාජ වීඩියෝ රැසක් ජනතාව අතර දැඩි භීතියක් ඇති කර තිබේ. ගංවතුරේ මළ සිරුරු පාවෙන ආකාරය, ගංවතුර නොපැමිණි ප්රදේශ ජලයෙන් යටවී ඇති බව පෙන්වන දර්ශන සහ ගලවා ගැනීමේ මෙහෙයුම් සම්බන්ධයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම අසත්ය තොරතුරු ඇතුළත් වීඩියෝ ඒ අතර වේ.
විශේෂයෙන්ම විදුලි සැපයුම බිඳ වැටී ඇති බව පෙන්වන ව්යාජ වීඩියෝ කිහිපයක් හේතුවෙන් ඇතැම් ප්රදේශවල ජනතාව හදිසි භාණ්ඩ, බැටරි, පානීය ජලය සහ වියළි ආහාර විශාල වශයෙන් මිලදී ගැනීමට පෙළඹී ඇති බව වාර්තා වේ.
ගුවාන්සි පළාතේ හෙන්ග්ෂෝ නගරයේ පසුගිය ජූලි මාසයේ ඇති වූ ගංවතුරකින් සර්ප පාලන ගොවිපොළකින් සර්පයන් සිය ගණනක් පැන ගිය බව සත්ය සිද්ධියක් වාර්තා වූ අතර, ඒ අනුව සමාජ මාධ්යවල “කිඹුලන් ගඟට මුදාහැර ඇත” යනුවෙන් දැක්වෙන AI නිර්මාණය කළ ඡායාරූප සහ වීඩියෝ ද සංසරණය වී තිබේ.
චීනයේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ මහාචාර්ය චෙන් බින් පෙන්වා දෙන්නේ, AI තාක්ෂණය මගින් ව්යාජ තොරතුරු නිර්මාණය කිරීම සඳහා අවශ්ය තාක්ෂණික දැනුමේ බාධක බෙහෙවින් අඩු වී ඇති බවයි.
“පෙර සංකීර්ණ මෘදුකාංග දැනුමක් අවශ්ය වූ කාර්යයන් දැන් AI මෙවලම්වලට සරල විධානයක් ලබාදීමෙන් ඉතා විශ්වාසනීය පෙනුමක් ඇති පෙළ, ඡායාරූප, හඬ සහ වීඩියෝ ලෙස නිර්මාණය කළ හැකියි,” යැයි ඔහු සඳහන් කර ඇත.
චීන පොලිසිය මේ වනවිට ව්යාජ ආපදා වාර්තා සහ වීඩියෝ නිර්මාණය කළ පුද්ගලයන් කිහිප දෙනෙකු අත්අඩංගුවට ගෙන තිබේ. වරදේ බරපතළත්වය අනුව දඩ මුදල් සිට වසර හතක් දක්වා සිරදඬුවම් නියම කළ හැකි බව බලධාරීන් අනතුරු අඟවයි.
ජූලි 23 වැනිදා චීනයේ Cyberspace Administration ආයතනය ගංවතුර සහ අනෙකුත් ආපදා සම්බන්ධ ව්යාජ අන්තර්ජාල අන්තර්ගතයට එරෙහිව රටපුරා විශේෂ මෙහෙයුමක් ආරම්භ කළේය. ඒ යටතේ ව්යාජ සංඛ්යා දත්ත, හිතාමතා සංස්කරණය කළ දර්ශන, නාට්යමය ලෙස රඟපා පටිගත කළ සිදුවීම්, වෙනත් ස්ථානවල පැරණි දර්ශන නව ආපදාවන් ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම සහ රාජ්ය නිලධාරීන් ලෙස පෙනී සිටින ගිණුම් හඳුනා ගැනීමට සමාජ මාධ්ය වේදිකාවලට නියෝග කර තිබේ.
විශේෂඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ චීනය තුළ පවතින තවත් ගැටලුවක් වන්නේ නිල තොරතුරු කෙරෙහි මහජන විශ්වාසයේ අඩුවීම බවයි.
ජූලි මාසයේදී නැනින් අසල ලියුලන් වේල්ලේ බිඳ වැටීමක් සිදුවූ අවස්ථාවේ, ඇතැම් ප්රාදේශීය මාධ්යවේදීන්ට එය “බිඳ වැටීමක්” ලෙස නොව “විවරයක්” හෝ “හිඩැසක්” ලෙස සඳහන් කරන ලෙස උපදෙස් ලැබුණු බව වාර්තා විය. එම සිද්ධියෙන් පහළ ප්රදේශවල අවම වශයෙන් පුද්ගලයන් 26 දෙනෙකු මිය ගොස් තිබුණි.
2021 වසරේ හෙනාන් පළාතේ ගංවතුර ව්යසනයේදී මරණ 139ක් සඟවා තැබූ බවට චෝදනා කරමින් ප්රාදේශීය නිලධාරීන් කිහිප දෙනෙකු අත්අඩංගුවට ගැනීම ද මහජන විශ්වාසයට දැඩි හානියක් සිදු කළ සිද්ධියක් ලෙස සැලකේ.
නිංබෝ මහජන ආරක්ෂක කාර්යාංශයේ නිලධාරී ගාඕ කායි ජනතාවගෙන් ඉල්ලා ඇත්තේ, නොදන්නා මූලාශ්රවලින් ලැබෙන ආපදා තොරතුරු සම්බන්ධයෙන් සැකයෙන් කටයුතු කර නිල නිවේදන පමණක් විශ්වාස කරන ලෙසයි.
“අන්තර්ජාලය නීතියෙන් තොර කලාපයක් නොවේ. සමාජ මාධ්ය, විශේෂයෙන් කෙටි වීඩියෝ වේදිකා, නිරන්තරයෙන් නිරීක්ෂණය කිරීමට විශේෂ කණ්ඩායමක් පත් කර තිබෙනවා,” යැයි ඔහු සඳහන් කර ඇත.
චීනය AI තාක්ෂණය සඳහා බිලියන ගණනක් ආයෝජනය කරමින් ලොව ප්රමුඛ තාක්ෂණික බලවතෙකු වීමට උත්සාහ කරයි. රාජ්ය පාලිත ෂින්හුවා පුවත් සේවයට අනුව, මේ වනවිට චීනය තුළ AI සමාගම් 6,000කට අධික සංඛ්යාවක් ක්රියාත්මක වේ.
බීජිං සාමාන්ය විශ්වවිද්යාලයේ මහාචාර්ය ෂු ෂියාඔකේ පෙන්වා දෙන්නේ, ඉදිරියේදී මැතිවරණ, මහජන සෞඛ්ය හදිසි අවස්ථා, සන්නද්ධ ගැටුම්, ස්වභාවික ආපදා සහ ජන ජීවිතයට සෘජුව බලපාන ගැටලු AI ව්යාජ තොරතුරු සඳහා ඉහළ අවදානම් ක්ෂේත්ර බවට පත්වනු ඇති බවයි.
“ව්යාජ තොරතුරු වෛරල් වූ පසු ඒවා පාලනය කිරීමට උත්සාහ කරනවාට වඩා, ආණ්ඩු සහ සමාජ මාධ්ය වේදිකා ඒවා පැතිරීමට පෙර වැළැක්වීම සඳහා දැන්ම සූදානම් විය යුතුයි,” යැයි ඔහු අවධාරණය කරයි.
චීනයේ වත්මන් තත්ත්වය පෙන්නුම් කරන්නේ, දේශගුණික විපර්යාස හේතුවෙන් ස්වභාවික ආපදා වැඩිවෙමින් පවතින ලෝකයක, AI මගින් නිර්මාණය කරන ව්යාජ තොරතුරු ඉදිරි වසරවලදී මහජන ආරක්ෂාවට සහ රාජ්ය පාලනයට සෘජු තර්ජනයක් බවට පත්විය හැකි බවයි.
