නූතන ශ්රී ලංකේය සාහිත්යයේ විශේෂ ස්ථානයක් හිමි කරගත් දීපචෙල්වන් ප්රදීපන්ගේ කෘතීන් කිහිපයක් රේගුව විසින් රඳවා ගැනීම, මේ දිනවල සමාජ මාධ්ය පුරා දැඩි සංවාදයක් ඇති කර තිබේ. දෙමළ පාඨකයන් අතර පමණක් නොව සිංහල පාඨකයන් අතරද ජනප්රියත්වයක් හිමි කරගත් ඔහුගේ කෘති මෙලෙස විවාදයට ලක්වීම, කලා, නීතිය සහ රාජ්ය ආරක්ෂාව අතර ඇති සංකීර්ණ සම්බන්ධතාවය යළිත් අවධානයට ගෙන එයි.
ඉන්දියාවේ මුද්රණය කර මෙරටට ගෙන්වා තිබූ ‘නඩුගල්’, ‘ත්රස්තවාදියා’, ‘සයනයිට්’ ඇතුළු කෘති පහක පිටපත් 360ක් මෙලෙස රේගුව විසින් රඳවාගෙන ඇත්තේ, ඒවායේ අන්තර්ගතය ශ්රී ලංකාවේ ඒකීයත්වයට හානිදායක විය හැකි බවට ඇති සැකයක් මතය. එහෙත්, මෙම තීරණයත් සමඟම ප්රශ්නයක් ඉදිරියට එයි. කෘතියක් කියවීමට පෙරම එය භයානකද යන්න තීරණය කළ හැකිද?
යුද්ධයේ අමිහිරි අත්දැකීම් තම නිර්මාණවලට පාදක කරගන්නා ලේඛකයෙකු වන දීපචෙල්වන් ප්රදීපන්, තම කෘතිවල අරමුණ පිළිබඳව පැහැදිලි ස්ථාවරයක සිටියි. ඔහු පවසන්නේ තම ලේඛන යුද්ධයෙන් පීඩාවට පත් වූ මිනිසුන්ගේ කතාන්දර පමණක් වන අතර, ජාතීන් අතර අවබෝධය වර්ධනය කිරීම තමන්ගේ අරමුණ බවයි. සිංහල පාඨකයන් පවා තම නිවසට පැමිණ කෘති පිළිබඳව සංවාද කරන බව ඔහු සඳහන් කරමින්, ප්රකාශනයේ නිදහස අගයන පාලන පද්ධතියක් යටතේ සාධාරණයක් ලැබෙනු ඇතැයි විශ්වාසය පළ කරයි.
මෙම සිද්ධිය රජයේ අවධානයටද ලක්ව තිබේ. බුද්ධශාසන, ආගමික සහ සංස්කෘතික කටයුතු භාර අමාත්ය හිනිදුම සුනිල් සෙනෙවි මේ පිළිබඳව දැනුවත් කර ඇති අතර, අදාළ කෘති විමර්ශනය සඳහා ආරක්ෂක අංශ වෙත යොමු කර ඇත. අවසන් තීරණය ගනු ලබන්නේ වෘත්තීය නිර්දේශ සහ විග්රහ මත පදනම්වය.
නීතිමය වශයෙන් බැලූ විට මෙය සරල කාරණයක් නොවේ. එක් පසක ශ්රී ලංකා ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව මගින් සුරක්ෂිත කරන භාෂණයේ සහ ප්රකාශනයේ නිදහස පවතින අතර, අනෙක් පසක ජාතික ආරක්ෂාව සහ මහජන සාමය රැක ගැනීමේ වගකීම රජයට ඇත. රේගු නීති අනුව, රාජ්ය විරෝධී හෝ වෛරය පතුරවන අන්තර්ගතයක් ඇති බවට සැකයක් පවතින ද්රව්ය රඳවා ගැනීමට බලධාරීන්ට හැකියාව ඇත. එමෙන්ම ජාතික සහ ආගමික වෛරය ප්රවර්ධනය කිරීම වරදක් ලෙස සැලකෙන නීති පවතින පසුබිමක, මෙවැනි තීරණ ගනු ලබන්නේ බොහෝ විට සැකයක් මතය.
කෙසේ වෙතත් මෙහි ඇති ගැටලුව වන්නේ, නිර්මාණාත්මක ප්රකාශනය සහ දේශපාලන ප්රචාරණය අතර ඇති ඉතාමත් සිහින් රේඛාව හඳුනා ගැනීමයි. යුද්ධයක් ගැන ලියන කෘතියක් සත්ය අත්දැකීමක්ද, නැතිනම් වෛරය උත්ප්රේරණය කරන ප්රකාශනයක්ද යන්න තීරණය කිරීම පහසු කාර්යයක් නොවේ. අතීතයේ ඇතැම් නඩු තීන්දුද පෙන්වා දෙන්නේ, කෘතියක් නිසා සැබෑ ලෙසම මහජන සාමය කඩවීමේ අවදානමක් පවතින්නේද යන්න නිවැරදිව විමසා බැලිය යුතු බවයි.
ඒ අනුව, දීපචෙල්වන්ගේ කෘති සම්බන්ධයෙන් ද ගන්නා අවසන් තීරණය හුදු පොත් කිහිපයක් පිළිබඳ තීරණයක් පමණක් නොවනු ඇත. එය අදහස් ප්රකාශනයේ නිදහස සහ රාජ්ය ආරක්ෂාව අතර සීමාව කොතැනද යන්න තීරණය කරන වැදගත් සංධිස්ථානයක් බවට පත්විය හැක.
අවසානයේ, කලාකරුවන් මතු කරන ප්රශ්නය තවමත් එක ප්රශ්නයකි. අදහස් වළක්වන්නේද, නැතිනම් ඒවා සමඟ සංවාද කරන සංස්කෘතියක් ගොඩනගන්නේද? ශ්රී ලංකාව එයට දෙන පිළිතුර, අනාගතයේ කලා නිර්මාණයන්ගේ නිදහස මැනීමට භාවිතා වන මිනුම්දණ්ඩ වීමට නියමිතය.
