පාකිස්තානයේ බටහිර බෙලොකිස්තාන (Balochistan) ප්රාන්තයේ අගනුවර වන ක්වෙටා (Quetta) නුවරදී හමුදා නිලධාරීන් ප්රවාහනය කරමින් තිබූ විශේෂ දුම්රියක් ඉලක්ක කර ගනිමින් අද (24) උදෑසන එල්ල වූ ප්රබල බෝම්බ පිපිරීමකින් පුද්ගලයන් 20 දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්ව තවත් 70කට අධික පිරිසක් තුවාල ලබා තිබේ.
දුම්රිය ක්වෙටා නුවර චමන් ෆටක් (Chaman Phatak) දුම්රිය ස්ථානය හරහා ගමන් කරමින් තිබියදී මෙම පිපිරීම සිදුව ඇත. ප්රහාරයේ වගකීම බෙලොකිස්තාන විමුක්ති හමුදාව (BLA) නැමැති බෙදුම්වාදී සන්නද්ධ කණ්ඩායම විසින් භාරගෙන ඇති අතර, ඔවුන් ප්රකාශ කරන්නේ මෙය තමන් විසින් දියත් කළ මරාගෙන මැරෙන බෝම්බ ප්රහාරයක් බවයි. කෙසේ වෙතත්, පාකිස්තාන නිලධාරීන් මෙතෙක් එය මරාගෙන මැරෙන ප්රහාරයක් බව නිල වශයෙන් තහවුරු කර නොමැත.
‘ඊද්’ නිවාඩුවට නිවෙස් බලා ගිය පිරිසක්
රේල්වේ බලධාරීන් පවසන පරිදි, ප්රහාරයට ලක්වූ විශේෂ දුම්රිය සේවාව මඟින් ප්රවාහනය කර ඇත්තේ ආසන්න හමුදා කඳවුරක සිට ක්වෙටා ප්රධාන දුම්රිය ස්ථානය වෙත පැමිණෙමින් සිටි හමුදා නිලධාරීන් සහ ඔවුන්ගේ පවුල්වල සාමාජිකයන්ය. ඔවුන් එතැන් සිට පෙෂාවර් (Peshawar) නුවර බලා ගොස්, එළඹෙන ‘ඊද්’ (Eid) ආගමික උත්සවය වෙනුවෙන් තමන්ගේ උපන්ගම් බලා යාමට සැලසුම් කර තිබුණි.
පිපිරීමේ ප්රබලත්වය හේතුවෙන් දුම්රියේ එන්ජිම සහ මැදිරි තුනක් පීලි පැන ඇති අතර තවත් මැදිරි දෙකක් සම්පූර්ණයෙන්ම පෙරළී ගොස් ඇත. මියගිය පිරිස අතර හමුදා සෙබළුන් තිදෙනෙකු ද වන අතර, තුවාල ලැබූවන්ගෙන් බහුතරයකගේ තත්ත්වය බරපතළ බැවින් මරණ සංඛ්යාව තවදුරටත් ඉහළ යා හැකි බව සිවිල් පරිපාලන නිලධාරීහු බිය පළ කරති.
ඇසින් දුටුවන් ප්රකාශ කර ඇත්තේ පුපුරණ ද්රව්ය පිරවූ මෝටර් රථයක් ධාවනය වෙමින් තිබූ දුම්රිය දෙසට ධාවනය කරවා මෙම පිපිරීම සිදු කර ඇති බවයි. පිපිරීමෙන් දුම්රිය මැදිරි සහ ඒ අසල නවතා තිබූ සාමාන්ය වාහන මෙන්ම අවට ගොඩනැගිලි ද දැඩි ලෙස විනාශ වී තිබේ.
අගමැති ෂෙහ්බාස් ෂරීෆ් ප්රහාරය හෙළා දකී
මෙම ම්ලේච්ඡ ප්රහාරය දැඩි ලෙස හෙළා දකිමින් පාකිස්තාන අග්රාමාත්ය ෂෙහ්බාස් ෂරීෆ් (Shehbaz Sharif) මහතා ප්රකාශ කර සිටියේ, “ත්රස්තවාදීන්ගේ මෙවැනි බියගුලු ක්රියාවලින් පාකිස්තාන ජනතාවගේ අධිෂ්ඨානය බිඳ දැමිය නොහැකි” බවයි. මේ මොහොතේ සමස්ත ජාතියම බෙලොකිස්තාන වැසියන්ගේ ශෝකය වෙනුවෙන් එකට සිටගන්නා බව පැවසූ අගමැතිවරයා, තුවාල ලැබූවන්ට ප්රතිකාර කිරීම සඳහා ක්වෙටා නුවර රෝහල්වල හදිසි තත්ත්වයක් (Emergency) ප්රකාශ කිරීමට ද පියවර ගෙන ඇත.
ප්රහාරයට පසුබිම කුමක්ද?
BLA සන්නද්ධ කණ්ඩායම විසින් බෙලොකිස්තානය තුළ දුම්රිය ඉලක්ක කර ප්රහාර එල්ල කළ පළමු අවස්ථාව මෙය නොවේ. පසුගිය වසර දෙකක කාලය තුළ ‘ජැෆර් එක්ස්ප්රස්’ (Jaffar Express) දුම්රියට ද ඔවුන් කිහිප වතාවක්ම ප්රහාර එල්ල කළ අතර, 2025 මාර්තු මාසයේදී ද දුම්රියක් පැහැරගෙන මගීන් පිරිසක් ප්රාණඇපකරුවන් ලෙස තබා ගැනීමට ඔවුහු කටයුතු කළහ.
පාකිස්තානයේ භූමි ප්රමාණයෙන් 44%ක් පමණ වැසී ඇති විශාලතම ප්රාන්තය වන්නේ බෙලොකිස්තානයයි. එය ඉරානය සහ ඇෆ්ගනිස්තානය වැනි දේශසීමාවලට මායිම්ව පිහිටා තිබේ. BLA සංවිධානය එරට මධ්යම රජයට චෝදනා කරන්නේ, ප්රාන්තයේ පවතින පොහොසත් ඛනිජ සම්පත් සහ ස්වභාවික සම්පත් මධ්යම රජය විසින් සූරාකන නමුත් ඉන් දේශීය ජනතාවට කිසිදු ප්රතිලාභයක් හිමි නොවන බවයි. මේ වසරේ පෙබරවාරි මුල් භාගයේදී ද BLA සටන්කාමීන් සහ පාකිස්තාන ආරක්ෂක අංශ අතර ඇති වූ ගැටුම්වලින් සිවිල් වැසියන් 31 දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්ව තිබුණි.
