සමාජයීය වශයෙන් මෙන්ම අධිකරණ ක්ෂේත්රය තුළ ද අතිශය තීරණාත්මක සහ සංවේදී නඩු තීන්දුවක් ප්රකාශයට පත් කරමින්, බලපිටිය මහාධිකරණය විසින් පූජ්ය උඩුවිල සුජාත හිමියන්ට පනවා තිබූ වසර 10ක බරපතල වැඩසහිත සිරදඬුවම ඒකමතිකව ස්ථිර කිරීමට අභියාචනාධිකරණය පසුගියදා (මැයි 26) පියවර ගත්තේය. ඒ, විත්තිකාර හිමියන් විසින් ඉදිරිපත් කර තිබූ අභියාචනා පෙත්සම සහමුලින්ම ප්රතික්ෂේප කරමිනි.
අභියාචනාධිකරණ විනිසුරු බී. ශෂී මහේන්ද්රන් සහ විනිසුරු අමල් රණරාජා යන මහත්වරුන්ගෙන් සමන්විත ද්විපුද්ගල විනිසුරු මඩුල්ල විසින් මෙම තීන්දුව ප්රකාශයට පත් කරන ලද අතර විවෘත අධිකරණයේදී තීන්දුව කියවන ලද්දේ විනිසුරු ශෂී මහේන්ද්රන් මහතා විසිනි.
අසරණකම ප්රාණ ඇපයට ගත් අතීත ඛේදවාචකය
මෙම ඛේදවාචකයේ ආරම්භය සලකුණු වන්නේ 2009 වසරේදීය. අපයෝජනයට ලක්වන විට වින්දිත පිරිමි දරුවාගේ වයස අවුරුදු 9කි. දරුවාගේ පියා ජීවතුන් අතර නොසිටි අතර, මව දැඩි ලෙස මානසික ආබාධයකින් පෙළුණි. මේ හේතුවෙන් දරුවා සහ මව තාවකාලිකව පදිංචියට යන්නේ ලොකු අම්මාගේ නිවසටය. එම නිවස අසල පිහිටි ඇල්පිටිය ‘තපෝවන ආරණ්ය සේනාසනයේ’ විහාරාධිපතිව සිටියේ උඩුවිල සුජාත හිමියන්ය.
අසල පාසලක 4 වැනි ශ්රේණියේ ඉගෙනුම ලැබූ මෙම දරුවා පන්සලේ අනෙක් හිමිවරුන් සමඟ ඇති කරගත් හිතවත්කමක් මත සහ පවුලේ පැවති දැඩි ආර්ථික අසරණකම හේතුවෙන් ඔහුව මහණ කිරීමට පවුලේ අය තීරණය කළහ. ඒ අනුව මහණ වීමට පෙර ආවතේව කටයුතු පුහුණුවීම සඳහා දරුවා සේනාසනයේ නේවාසිකව නතර කෙරිණි. රැකවරණය දිය යුතු උත්තරීතර ස්ථානයකදී, භාරකාරීත්වය දැරූ ලොකු හාමුදුරුවන් අතින්ම දරුවාගේ ජීවිතය අඳුරට ඇද දැමුවේ ඉන් අනතුරුවය.
වෛද්ය සාක්ෂිවලින් තහවුරු වූ අඳුරු කාමරයේ අපරාධය
නඩු වාර්තාවලට අනුව, 2009 අගෝස්තු 21 වැනිදා උඩුවිල සුජාත හිමියන් දරුවා සිය කාමරයට කැඳවා ඔහුව බරපතල ලෙස ලිංගික අපයෝජනයට ලක් කර ඇත. අධික වේදනාවෙන් කෑගැසූ දරුවා “මට රිදෙනවා, ඕක නවත්වන්න” යැයි හඬමින් අයැද සිටි බව අධිකරණයේදී අනාවරණය විය. දරුවා දැඩි බිය සහ ලැජ්ජාව නිසා ඒ පිළිබඳව කිසිවෙකුට නොකී අතර, ඉන් දින කිහිපයකට පසු, එනම් අගෝස්තු 25 වැනිදා සිදුවූ දෙවැනි අපයෝජනයෙන් පසු දරුවා පන්සලෙන් පලාගොස් ලොකු අම්මාට සියල්ල පවසා ඇත.
ලොකු අම්මා විසින් කරන ලද පොලිස් පැමිණිල්ලෙන් පසු 2009 සැප්තැම්බර් 21 වැනිදා දරුවා කරාපිටිය රෝහලේ (වත්මන් ගාල්ල ජාතික රෝහල) අධිකරණ වෛද්ය නිලධාරී කේ.එස්. දහනායක මහතා වෙත ඉදිරිපත් කෙරිණි. සිද්ධියෙන් මසකට පමණ පසු පරීක්ෂණය සිදු කළ ද, දරුවාගේ ගුද මාර්ගයේ තිබූ රතු පැහැවීම්, සුවවෙමින් තිබූ තුවාල සහ භෞතික සාධක දරුවා ප්රකාශ කළ කතාව සමඟ 100%ක්ම විද්යාත්මකව සැසඳෙන බව විශේෂඥ අධිකරණ වෛද්යවරයා සාක්ෂි දෙමින් තහවුරු කළේය.
විත්ති පාර්ශවයේ උපක්රම සහ ‘නොතැනියාවේ’ විත්තිවාචකය
නීතිපතිවරයා විසින් බලපිටිය මහාධිකරණයේ දණ්ඩ නීති සංග්රහයේ 363 (ආ)(2)(ආ) වගන්තිය ප්රකාරව බාලවයස්කාරයෙකු බරපතල ලිංගික අපයෝජනයට ලක් කිරීමේ චෝදනා ගොනු කරනු ලැබුවේ සිද්ධියෙන් වසර 10කට පසු 2019 වසරේදීය. දීර්ඝ නඩු විභාගයකින් පසු 2023 දී මහාධිකරණය විත්තිකරු වැරදිකරු කළේය.
මෙහිදී විත්තිකාර හිමියන් තමන් එම වකවානුවේ පන්සලේ නොසිටි බව පවසමින් ‘නොතැනියාවේ විත්තිවාචකය’ (Plea of Alibi) ඉදිරිපත් කළ ද, එය සනාථ කිරීමට කිසිදු සාක්ෂියක් ඉදිරිපත් කිරීමට ඔවුන් අසමත් විය.
අභියාචනාධිකරණය මෙහිදී Jayatissa v. AG නඩුව උපුටා දක්වමින් අවධාරණය කළේ, යමෙකු නොතැනියාවේ (තමන් අපරාධය සිදුවන අවස්ථාවේ වෙනත් ස්ථානයක සිටි බවට) පිහිට පතන්නේ නම්, එය නඩුවේ මුල්ම අවස්ථාවේදී ප්රකාශ කළ යුතු බවයි. එහෙත් පොලිස් විමර්ශන වකවානුවේදී විත්තිකරු එවැනි ප්රකාශයක් කර නොතිබූ අතර, ඔහු උත්සාහ කර තිබුණේ පැමිණිලි පාර්ශවය සමඟ කතා කර නඩුව “ගොඩින් බේරාගැනීමට” ය. නිර්දෝෂී පුද්ගලයෙකු එලෙස සමථයකට නොයන බවත්, විත්තිකරුගේ එම හැසිරීමම ඔහුගේ වරදකාරීත්වය පෙන්වන සාධකයක් බවත් අධිකරණය පෙන්වා දුන්නේය.
ළමා සාක්ෂිකරුවෙකුගේ කම්පනය (Childhood Trauma) දෙස මානුෂිකව බැලීම
විත්ති පාර්ශවය විසින් අභියාචනයේදී මතු කළ ප්රධානතම කරුණක් වූයේ, සිද්ධිය සිදුවී වසර 13කට පසු දරුවා මහාධිකරණයේ සාක්ෂි දීමේදී පැවසූ කරුණුවල සුළු පරස්පරතා පැවතීමයි.
එහිදී අභියාචනාධිකරණය Bhoginbhai Hirjibhai vs. State of Gujarat නමැති ඉන්දීය නඩු තීන්දුව උපුටා දක්වමින් ඉතා වැදගත් නීතිමය ස්ථාවරයක් ප්රකාශ කළේය. මිනිස් මතකය යනු ‘වීඩියෝ පටයක්’ මෙන් ක්රියා කරන්නක් නොවන බවත්, දැඩි මානසික කම්පනයක් (Childhood Trauma) සහිත සිදුවීමකදී කාලයත් සමඟ මතකයේ සුළු වෙනස්කම් ඇතිවීම ස්වභාවික බවත් අධිකරණය පිළිගත්තේය.
එසේම Tikiri Banda Kulasekara v. The Republic of Sri Lanka නඩුවේ සිසිර ද ආබෲ විනිසුරුතුමාගේ තීන්දුව සිහිපත් කරමින්, සාක්ෂිකරුවෙකුගෙන් 100%ක ගණිතමය නිවැරදිභාවයක් අධිකරණය බලාපොරොත්තු නොවන බව ප්රකාශ කෙරිණි. වයස අවුරුදු 9කදී අපරාධයකට මුහුණ දී, වයස අවුරුදු 23දී සාක්ෂි දෙන තරුණයෙකුගෙන් වචනයෙන් වචනය සමාන සාක්ෂි අපේක්ෂා කිරීම අසාධාරණ බව විනිසුරු මඩුල්ල අවධාරණය කළේය.
අවසන් තීන්දුව සහ දඬුවම්
සියලු සාක්ෂි හා වෛද්ය වාර්තා සලකා බැලූ අභියාචනාධිකරණය මහාධිකරණ තීන්දුව සම්පූර්ණයෙන්ම නිවැරදි බව නිගමනය කරමින් අභියාචනය සහමුලින්ම ප්රතික්ෂේප කළේය. ඒ අනුව උඩුවිල සුජාත හිමියන්ට පනවා ඇති,
වසර 10ක බරපතල වැඩ සහිත සිරදඬුවම වහාම ක්රියාත්මක වේ.
රුපියල් 20,000ක දඩය (නොගෙවන්නේ නම් තවත් මාස 6ක සිරදඬුවම්).
වින්දිත දරුවා වෙත රුපියල් ලක්ෂ 2ක වන්දි මුදලක් ගෙවිය යුතු අතර, එය පැහැර හරින්නේ නම් තවත් වසර 2ක සිරදඬුවමක් ද නියම කෙරේ.
අප්රමාණ පමාවූ යුක්තිය සහ සමාජයේ අසමත්කම
මෙම නඩු තීන්දුව ලංකාවේ අපරාධ නීතියේ මෙන්ම ළමා සාක්ෂි ඇගයීමේදී ද සුවිශේෂී සන්ධිස්ථානයකි. එහෙත් මෙහි ඇති ශෝචනීයම පැත්ත නම්, වසර 9ක දරුවෙකු තමන්ට සිදුවූ අසාධාරණය වෙනුවෙන් යුක්තිය පසිඳලනු දැකීමට සිය තාරුණ්යයම (වසර 17ක්) අධිකරණ පියගැටපෙළ මත දියකර හැරීමට සිදුවීමයි.
නීතිය ඉදිරියේ යුක්තිය ඉටු වුව ද, එවැනි ළමා වියේ කම්පනයන් (Childhood Trauma) සමඟ ජීවත්වන වින්දිතයින් දෙස වපර ඇසින් බලන, අපරාධකරුවන් සුදනා කිරීමට උඩගෙඩි දෙන ඇතැම් පටු සමාජ කොටස් දෙස බලන කල, සමාජයක් ලෙස අප තවමත් වින්දිත දරුවන් වෙනුවෙන් අසමත් බව කණගාටුවෙන් වුවද පිළිගත යුතුව ඇත.
