ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ මුදල් මණ්ඩලය නිකුත් කරන බලපත්‍රයක් යටතේ ක්‍රියාත්මක වන පෞද්ගලික බැංකුවක්, තොරතුරු දැනගැනීමේ අයිතිය පිළිබඳ පනත යටතේ “පොදු අධිකාරියක්” ලෙස සැලකිය හැකි බව තොරතුරු දැනගැනීමේ කොමිෂන් සභාව තීන්දු කර තිබේ.
මෙම තීන්දුව ලබාදී ඇත්තේ සණස සංවර්ධන බැංකුවෙහි ගනුදෙනුකරුවෙකු වන උදාර රණසිංහ මහතා ඉදිරිපත් කළ අභියාචනයක් සම්බන්ධයෙනි. ඔහු තම ණය පහසුකමට අදාළ පොලී අනුපාතය සංශෝධනය කළ ආකාරය සහ ඒ සඳහා භාවිත කළ පදනම පිළිබඳ විස්තර, තොරතුරු අයදුම්පතක් මගින් බැංකුවෙන් ඉල්ලා තිබුණි.
බැංකුව 2025 අප්‍රේල් 9 වැනිදා විද්‍යුත් තැපෑලෙන් ප්‍රතිචාරයක් ලබාදී තිබුණද, එම පිළිතුර ප්‍රමාණවත් නොවන බව පවසමින් ඔහු කොමිෂන් සභාවට අභියාචනා කර තිබුණි. නඩු විභාගයේදී බැංකුව පවසා තිබුණේ තමන් සමාගම් පනත යටතේ ලියාපදිංචි වූ සමාගමක් බැවින් RTI පනත යටතේ “පොදු අධිකාරියක්” නොවන බවයි.
එහෙත් එම තර්කය ප්‍රතික්ෂේප කළ කොමිෂන් සභාව, මහ බැංකුවේ මුදල් මණ්ඩලය නිකුත් කළ බලපත්‍රයක් යටතේ බැංකු කටයුතු කරන පෞද්ගලික බැංකුවක්, එහි බලපත්‍රලාභී බැංකු සේවා සම්බන්ධයෙන් RTI පනතේ විෂය පථයට ඇතුළත් වන බව තීන්දු කළේය. තීන්දුව 2026 ඔක්තෝබර් 21 වැනිදා RTC/Appeal/1005/2025 අභියාචනා අංකය යටතේ නිකුත් කර තිබේ.
RTI පනතේ 3(1) වගන්තිය අනුව, 5 වැනි වගන්තියේ සඳහන් සීමාවන්ට යටත්ව, රාජ්‍ය අධිකාරියක් සතුව, භාරයේ හෝ පාලනය යටතේ ඇති තොරතුරු ලබාගැනීමට සෑම පුරවැසියෙකුටම අයිතියක් ඇත.
එම පනතේ 43(g) වගන්තිය යටතේ, රජය හෝ එහි ආයතනයක් විසින් නිකුත් කළ බලපත්‍රයක් යටතේ ව්‍යවස්ථාපිත හෝ පොදු කාර්යයක් ඉටු කරන පෞද්ගලික ආයතනයක්, එම පොදු කාර්යයට අදාළ සීමාව තුළ “පොදු අධිකාරියක්” ලෙස සැලකිය හැකිය. එම වගන්තිය මෙම තීන්දුවේ නීතිමය පදනම වී ඇති බව පෙනේ.
කෙසේ වෙතත්, මෙම තීන්දුව මඟින් බැංකුවක සෑම අභ්‍යන්තර තොරතුරක්ම හෝ සියලුම ගනුදෙනුකරුවන්ගේ රහස්‍ය තොරතුරුම හෙළි කළ යුතු බව අදහස් නොවේ. තොරතුරු දැනගැනීමේ පනතේ 5 වැනි වගන්තිය යටතේ වාණිජ රහස්, තෙවන පාර්ශ්වයක පෞද්ගලික තොරතුරු, බැංකු රහස්‍යභාවය, පෞද්ගලික දත්ත සහ අපරාධ විමර්ශනවලට හානි කළ හැකි තොරතුරු වැනි කරුණු හෙළිදරව් කිරීම සීමා කළ හැකිය.
ඒ අනුව, බැංකු ගනුදෙනුකරුවෙකුට තම ණය පොලී අනුපාතය වෙනස් කළ ආකාරය, අදාළ ප්‍රතිපත්තිය, ගණනය කිරීමේ ක්‍රමය, පොලී අනුපාත සංශෝධන දිනය සහ තම ගිවිසුමට අදාළ තීරණ ගැනීමේ වාර්තා වැනි තොරතුරු ඉල්ලා සිටීමට මෙම තීන්දුව ප්‍රායෝගිකව වැදගත් විය හැකිය. නමුත් වෙනත් ගනුදෙනුකරුවන්ගේ ගිණුම් තොරතුරු හෝ බැංකුවේ ආරක්ෂිත වාණිජ රහස් ඉල්ලා ලබාගැනීමට මෙය අවසරයක් නොවේ.
මෙම තීන්දුවේ පුළුල් වැදගත්කම වන්නේ, පෞද්ගලික අංශයේ ආයතනයක් බව පමණක් පෙන්වා මහජන සේවාවකට අදාළ තොරතුරු හෙළිදරව් කිරීමෙන් වැළකී සිටීමට නොහැකි බව පැහැදිලි කිරීමයි. මහ බැංකු බලපත්‍රයක් යටතේ මහජන මුදල්, ණය සහ ඉතුරුම් සම්බන්ධ සේවා සපයන බැංකුවල වගවීම සහ විනිවිදභාවය පිළිබඳ මෙම තීන්දුවෙන් නව අවධානයක් යොමු වනු ඇත.
තීන්දුව අනුව තොරතුරු දැනගැනීමේ අයිතිය ප්‍රධාන වශයෙන් අදාළ වන්නේ බැංකුව ඉටු කරන බලපත්‍රලාභී හෝ පොදු කාර්යයට සම්බන්ධ තොරතුරු සඳහාය. තොරතුරු ඉල්ලීමක් ප්‍රතික්ෂේප කළහොත්, ඉල්ලුම්කරුට නියමිත ක්‍රමවේදය යටතේ තොරතුරු නිලධාරියාගෙන් සහ පසුව තොරතුරු කොමිෂන් සභාවෙන් අභියාචනා කළ හැකිය.
